Home pl
English | Gaeilge |
OPW Logo
41.jpg
Bottom Curve

Planowanie Przestrzenne

Ryzyko powodzi a zabudowa




Wprowadzenie
Podstawowe przyczyny powodzi, ulewne deszcze i wysoki poziom morza, s? niemo?liwe do opanowania. Jednak?e mo?emy mie? wp?yw na czynniki warunkuj?ce zasi?g i gwa?towno?? powodzi. Najbardziej wp?ywowym czynnikiem jest tu zagospodarowanie przestrzenne, szczególnie zagospodarowanie terenów teras zalewowych, to jest terenów przylegaj?cych do rzek maj?cych sk?onno?? do wylewania po ulewnych deszczach. Zapisy historyczne pomog? ustali? które tereny s? szczególnie podatne na zalanie, jakkolwiek zawsze mo?e si? zdarzy?, ?e powód? obejmie tereny do tej pory nie zalewane, lub co których nie wiadomo, aby by?y zalane w przesz?o?ci. Przyczyn? takiego stanu rzeczy bywa zmiana stosunków wodnych w górnym lub dolnym biegu rzeki lub wyst?pienie gwa?towniejszych opadów deszczu.

Ryzyko zalania powinno by? brane pod uwag? zawsze kiedy rozwa?a si? zagospodarowanie terenu. Le?y to w interesie zarówno osób prywatnych, planuj?cych budow?, jak i w szeroko poj?tym interesie publicznym.

Wp?yw ryzyka powodziowego na zagospodarowanie.
Lokalizowanie budownictwa na terenie zagro?onym powodzi? mo?e prowadzi? do zniszczenia nieruchomo?ci, stresu i ci??kiej pracy ludzi, problemów z uzyskaniem ubezpieczenia mienia i w konsekwencji potrzeby zaanga?owania ?rodków finansowych z bud?etu w?adz lokalnych lub centralnych w celu wykonania prac zabezpieczaj?cych przed powodzi?. Wykonanie tego typu prac zarówno w czasie zabudowywania terenu, jak i w terminie pó?niejszym, poci?gnie za sob? dodatkowe koszty, mo?e nie zapewni? ca?kowitego zabezpieczenia przed powodzi?, a je?li zabezpieczenia  nie zostan? prawid?owo skonstruowane, mo?e doprowadzi? do wyst?pienia ryzyka powodziowego gdzie indziej.

Wp?yw budownictwa na ryzyko powodzi w górnym biegu rzeki.
W czasie powodzi wody rzeki p?yn? nie tylko swym naturalnym korytem ale tak?e wzd?u? teras zalewowych. Jakakolwiek konstrukcja wybudowana w naturalnym ?o?ysku rzeki mo?e spowodowa? jej „cofni?cie” i doprowadzi? do podniesienia si? poziomu wody w jej górnym biegu. Konstrukcja domów i innych budynków, a zw?aszcza nabrze?a zbudowane dla potrzeb infrastruktury lub ochrony, na terasach zalewowych i w poprzek ?o?yska rzeki mo?e wobec tego nie tylko narazi? sam? zabudow? na ryzyko zalania, ale i podwy?szy? zagro?enie powodziowe terenów i nieruchomo?ci znajduj?cych si? w górze rzeki. Ta sama sytuacja ma oczywi?cie miejsce w przypadku postawienia jakichkolwiek konstrukcji w sta?ym korycie rzeki.

Wp?yw budownictwa na ryzyko powodzi w dolnym biegu rzeki.
Tereny naturalne lub rolnicze, takie jak puszcze, obszary le?ne, pastwiska czy pola uprawne s? zazwyczaj w stanie wch?on?? znaczn? cz??? deszczu, który na nie spada. Zabudowa terenu, pokrycie go nawierzchni? asfaltow? (parkingi, drogi) lub innymi materia?ami nieprzepuszczaj?cymi wody mocno obni?a zdolno?? terenu do absorbcji opadów, i b?dzie prowadzi?a do wzrostu nat??enia odp?ywu na danym terenie. Tak wi?c du?e inwestycje, w??czaj?c równie? te oddalone od g?ównych rzek, mog? wp?yn?? na zwi?kszenie ilo?ci wody w rzekach i ryzyko zalania terenów i nieruchomo?ci w dolnym biegu rzeki. Du?a liczba mniejszych przedsi?wzi?? budowlanych mo?e doprowadzi? do tego samego.

Wp?yw zagro?enia powodzi? wywo?an? przez p?ywy na budownictwo.
Po??czenie wysokich p?ywów, fal, silnych wiatrów i spi?trze? fal powsta?e w wyniku frontu niskiego ci?nienia mo?e prowadzi? do rozleg?ych powodzi. Aktualne prognozy zmian klimatu wskazuj?, ?e ryzyko powodzi ze strony morza b?dzie w przysz?o?ci wzrasta?. Tereny po?o?one poni?ej obecnego lub przewidywanego poziomu morza, w??czaj?c obszary za obecnie istniej?cymi zabezpieczeniami, zapewniaj?cymi tylko cz??ciow? ochron?, nara?one b?d? w przysz?o?ci na ryzyko powodzi.

Wp?yw mo?liwych zmian klimatu.
Aktualne prognozy zmian klimatu w Irlandii wskazuj?, ?e zimy stan? si? bardziej mokre, a opady deszczu gwa?towniejsze, i poziom morza si? podniesie. B?dzie to oznacza?o, ?e tereny nie b?d?ce obecnie podatne na powód?, mog? by? zagro?one w przysz?o?ci.

Zalecane metody post?powania
Rozwa?enie zagro?enia powodziowego i jego korelacji z budownictwem (rozsianym po ca?ym rejonie zlewni wód a nie tylko usytuowanym w zabudowie zwartej), u?atwi zrównowa?ony rozwój poprzez zmniejszenie przysz?ych zniszcze? spowodowanych powodzi?. Dzi?ki temu obni?eniu ulegn? potencjalne ekonomiczne i spo?eczne koszty powodzi wymienione powy?ej. Plany zagospodarowania (i nast?puj?ce w ich wyniku decyzje planistyczne) maj? dla osi?gni?cia tego kluczowe znaczenie. Wskazane jest wi?c, aby wytyczne i dyrektywy dotycz?ce zagro?enia powodziowego i budownictwa, powsta?e na podstawie powy?szych aktów prawnych, zosta?y w??czone w plany zagospodarowania.